کاهش آمار طلاق با مشاوره پیش از ازدواج

کاهش آمار طلاق با مشاوره پیش از ازدواج

کاهش آمار طلاق با مشاوره پیش از ازدواج

مشاوره قبل از ازدواج مقوله‌ای مهم در کاهش آمار طلاق است

ازدواج را باید مهم‌ترین تصمیم زندگی هر فردی دانست. اهمیت انتخاب همسر، بالاتر از هر انتخاب دیگری مثل انتخاب شغل یا تصمیم به مهاجرت است. نکته تلخ و شیرین اینجاست که انسان باید مهم‌ترین تصمیم زندگی اش را در زمانی بگیرد که از کمترین تجربه زندگی برخوردار است. به همین دلیل ضرورت مشاوره پیش از ازدواج، بسیار حیاتی است. در مشاوره‌های پیش از ازدواج  به زوج‌های جوان کمک می شود تا بتوانند انتخابشان را با ملاک‌های واقع‌بینانه و منطقی ارزیابی کنند تا عملکرد موفقی در انتخاب همسر مناسب، کسب رضایت از زندگی زناشویی و ثبات خانواده داشته باشند.

مشاوره پیش از ازدواج را می‌توان این‌گونه تشبیه کرد که فردی می‌خواهد به یک سفر طولانی و نا آشنا برود ولی مسیر را بلد نیست. حال اگر به چنین فردی بگویند که ما کسی را می شناسیم که خودش بارها این سفر را رفته، در این زمینه مطالعه کرده و آموزش دیده است و همچنین مشکلات این سفر را به خوبی می شناسید، در این شرایط هیچ انسان عاقلی چنین مشاوره ای را رد نمی کند.

از سوی دیگر معتقدم حتی افراد متخصص با تحصیلات دانشگاهی، بیشتر به خدمات مشاوره پیش از ازدواج نیاز دارند، چون خیلی از آنها خود را مبری از خطاهای زندگی زناشویی می دانند. بنابراین هیچ استثنایی در این زمینه وجود ندارد. حتی خود مشاوران نیز ممکن است بخش های تاریکی از واقعیت را نبینند و نیاز باشد که در این زمینه از خدمات مشاوره بهره ببرند.

واقعیت این است که مقاومتی برای مراجعه به مشاور در خیلی از آدم ها وجود دارد. مثلا یک زوج جوان از این واهمه دارند که مبادا با مراجعه به مشاور، تصمیمشان درباره ازدواج یا انتخاب یکدیگر عوض شود و یا اینکه مورد قضاوت قرار بگیرند، اما اگر سد اول مقاومت شکسته شود، رضایت از زندگی مشترک در آینده بالاتر خواهد رفت. تحقیقات جهانی هم حاکی از این است زوج هایی که از خدمات مشاوره قبل از ازدواج بهره برده‌اند، میزان ثبات و رضایت از زندگی مشترک در آنها حداقل 30 درصد بیشتر از سایر زوج هاست.

نباید از خاطر برد استحکام یک کشور به استحکام خانواده‌ها مرتبط است. هرچقدر نهاد خانواده سالم باشد، مدیران آن جامعه هم سالم‌تر خواهند بود. در این راستا مشاوره قبل و بعد از ازدواج می‌تواند هم به سلامت خانواده و هم به سلامت و ثبات جامعه کمک کند. همچنین اگر از منظر آسیب‌شناسی هم به این موضوع نگاه کنیم، طبق آمارها هر ساعت حداقل 20 طلاق اتفاق می‌افتد، طوری‌که برای اولین بار شاهد هستیم آمار طلاق از آمار ازدواج پیشی گرفته است. دلیل خیلی از این طلاق‌ها انتخاب غلط همسر یا نداشتن تفاهم در زندگی مشترک عنوان می‌شود، در حالی که با مشاوره‌های قبل از ازدواج  می‌شد از بروز این شرایط پیشگیری کرد.

یک روانشناس با اشاره به تاثیر مشاوره‌های پیش از ازدواج در میزان موفقیت آن گفت: پژوهش‌های بسیاری زیادی در این زمینه انجام شده که نشان می‌دهد اختلالات روانی، عدم تفاهم زوجین، مهارت‌های زندگی بسیار پایین، انتخاب نادرست اولیه و انتظارات غیر واقع‌بینانه از عوامل مهم طلاق‌های رسمی و عاطفی به شمار می‌رود که می‌توان با مراجعه به متخصصان و مشاوران در قبل از ازدواج از بحران طلاق جلوگیری کرد. 

طبق پژوهش‌های بسیار زیاد آمادگی و مشاوره‌های پیش از ازدواج کاربرد اساسی در کاهش نرخ طلاق و آرامش و امنیت افراد جامعه وارد می‌کند چراکه بحران "طلاق" استرس‌زاترین رخداد زندگی هر فردی است که پیامدهای جبران ناپذیر آن تا نسل‌های بعد ادامه دارد.

رابطه پایدار و صمیمی همراه با عشق و محبت نیاز درونی همه انسان‌هاست که در گرو ازدواج ایمن تامین می‌شود. امروزه در بیشتر کشورها آموزش‌ها و مشاوره‌های پیش از ازدواج اولویت اساسی در پیشگیری از نابهنجاری‌های فردی و خانوادگی که باعث کاهش میزان طلاق و افزایش رضایتمندی زناشویی می‌شود وجود دارد که هدف نهایی آن کمک به استحکام و ثبات ازدواج، کاهش نرخ طلاق و ارتقای کیفیت ازدواج است. 

یکی از مهم‌ترین راه‌های انتخاب آگاهانه را "مشاوره‌ پیش از ازدواج" است. با توجه به اینکه همیشه پیشگیری مقدم بر درمان بوده است به همین دلیل این مشاوره‌ها از آسیب‌های شدید فردی و اجتماعی جلوگیری می‌کند این درحالیست که در کشور ما مراجعه به مشاوره نسبت به سایر کشورهای پیشرفته بسیار پایین‌تر از حد نرمال است. 

چهره‌ای که زوجین در قبل از ازدواج از خود بروز می‌دهند بسیار متفاوت‌تر از چهره‌ای است که بعد از ازدواج دیده می‌شود و شاید جمله‌هایی مانند "تا قبل از عقد"، "تا قبل از ازدواج" را بارها شنیده باشیم، یعنی تا قبل از ازدواج فرد دیگری در نظرم مجسم می‌شده و بعد از مدتی وجه دیگری از شخصیت او را دیده‌ام.

 لازم به ذکر است که این فرآیند  از عدم شناخت خصوصیات درونی فرد مقابل نشان دارد؛ حال فرض کنید کسی دچار اختلالات روانی هم باشد و این مشکل از دید خانواده و خود فرد کاملا طبیعی پذیرفته شده و برخلاف باورهای افراد جامعه که افراد دچار اختلال در بیمارستان‌های روانپزشکی بستری هستند، برخی از افراد درگیر اختلال‌های روانی بسیار جذاب و دوست داشتنی هستند که با دقت لباس می‌پوشند و به خوبی صحبت می‌کنند اما بعد از  ازدواج چهره اصلی اختلال آنها که در ابتدا به نظر فرد مقابل جذاب بوده هویدا می‌شود. به طور مثال در اختلال شخصیت بدبین یا پارانوئید شکاکیت فرد به نظر فرد مقابل نماد تعصب و دوست داشتن تلقی می‌شود این درحالیست که بعد از ازدواج مشکلات شدت می‌گیرد و زمانی که همسر مایل به بودن کنار خانواده خودش است با چهره متفاوتی مواجه می‌شود و فرد مقابل این امکان را به او نمی‌دهد، به همین دلیل است که بسیاری از متخصصان تاکید دارند که جز بررسی تخصصی راهی برای تشخیص این اختلالات وجود ندارد.

یکی از روانشناسان ضمن انتقاد از تفکرات اشتباه جوانان نسبت به مسئله ازدواج تصریح کرد: هم اکنون در دوره‌ای قرار گرفته‌ایم که برای خرید جهیزیه، مراسم عقد و عروسی، فیلمبردار، تزیین ماشین و... روزها و ساعت‌ها وقت و مبالغ زیادی هزینه می‌کنیم اما برای شناخت خود و انتخاب آگاهانه درباره آینده زندگیمان حاضر نیستیم هزینه مالی و زمانی پرداخت کنیم. در مشاوره پیش از ازدواج ارزیابی‌های دقیق فردی صورت می‌گیرد؛ بطوری که با برگزاری جلسات فردی توسط متخصصان شناخت کاملی از خانواده، تحصیلات، شرایط مالی، شرایط شخصیتی به دست می‌آید و بعد از آن آزمون‌های روانشناسی در سه بخش اساسی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. 

آزمونهای اختلال شخصیتی یکی از این بخشهاست؛ اختلالات شخصیت آزمونی است که بدون آن امکان سنجش دقیق با آزمون‌های اختلالات قابل تشخیص نمی‌باشد و در آن شخصیت بدبین، اختلال شخصیت افسرده، اختلال شخصیت ضد اجتماعی و... افراد مورد ارزیابی قرار می‌گیرد، در بخش دیگر بررسی مهارت‌های اجتماعی مورد نیاز زندگی زناشویی مانند میزان کنترل خشم، کنترل استرس، اعتماد به نفس فرد و مهارت مدیریت مالی و برنامه‌ریزی و... مورد ارزیابی قرار می‌گیرد که در آن، نوع رفتارهای هر کدام از طرفین بررسی می‌شود. در بخش سوم این آزمون‌ها میزان تفاهم زناشویی زوجین بررسی می‌شود که طبق آن زوجین نمودارهای عینی میزان تفاهم خود را مشاهده می‌کنند.

مشاوران و روانشناسان در مورد انجام ازدواج یا ازدواج نکردن به افراد مشاوره نمی‌دهند بلکه فقط از پیامدهای احتمالی آنها را آگاه می‌کنند چراکه مراجع، مسئول تصمیم‌گیری نهایی هستند و چنانچه مراجعه نیاز به یادگیری مهارتهای خاص مانند کنترل استرس، کنترل خشم و ... داشته باشد نیز در مشاوره پیش از ازدواج فقط این مسائل مطرح می‌شود. 

طلاق یکی از مهم‌ترین پدیده‌های حیات انسان است که افراد را از نظر روحی، جسمی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی درگیر می‌کند و این معضل بزرگ اجتماعی در هیچ زمانی مانند عصر حاضر خطر انحلال کانون خانواده و آثار سوء ناشی از آن را به دنبال نداشته است و اگر جامعه‌ای به سمت افزایش طلاق پیش برود تمام افراد آن جامعه در  آستانه بحران‌های روحی و جسمی شدید قرار می‌گیرند، پس شناخت عوامل موثر بر طلاق از اولویت‌های بهداشت روانی به شمار می آید و بهداشت روانی نسل‌های جامعه به تامین بهداشت روانی خانواده به عنوان یک کانون مملو از آرامش بستگی دارد.